Zewnętrzna postać powierzchni

Niejeden z czytelników pod wpływem dotyczących Finlandii utworów poetyckich i prozaicznych, w których jest często mowa o skałach, stworzył w swej wyobraźni jeżeli już nie widoki alpejskie, to przynajmniej krainę w rodzaju Harcu lub Szwajcarii saskiej. W rzeczywistości zaś Finlandia jest krajem na ogół nizinnym i przypomina raczej równinę północno-europejską. Skały i obnażenia granitowe nigdzie nie dosięgają znaczniejszej wysokości i są jakby dalszym ciągiem wyniosłości skandynawskich. Od granicy Finlandii i Norwegii, stopniowo obniżając się ku południowi, zaczyna się łańcuch gór i przecina kraj przez środek, równolegle z zatoką Botnicką; łańcuch ten posiada duże znaczenie, bo broni kraju od zgubnego działania wiatrów północnych. Góry te opasują środkową część Finlandii, w której tym samym rozwinęło się rolnictwo pomyślniej, niż na tej samej szerokości geograficznej w Skandynawii. Tutaj też przeważnie skupiły się jeziora, będące w gruncie rzeczy powoli płynącymi rzekami, które przypominają nawet swym podługowatym kształtem.